"Özgürlük, iktidarın bölünmesidir;
mutlakıyetçilikse tek elde toplanması."
Hayatı:
İlk Aldenham Baronu olan John Emerich Edward Dalberg Acton, 10 Ocak 1834
tarihinde İtalya'nın Napoli kentinde dünyaya gelmiştir. Babası Sir Richard
Acton İngiliz iken, annesi Kontes Marie Louisie de Dalberg, Rhein'lı ve
emperyal bağları olan bir aileden gelmektedir. Oldukça kozmopolit bir ortamda
yetişen Lord Acton eserlerini de bu çerçevede dört dilde vermiştir. Katolik
olması sebebiyle Cambridge Üniversitesi'ne giremeyen Acton dönemin ünlü
tarihçisi von Döllinger'le birlikte Münih'te tarih okumuş ve aldığı bu eğitim
çerçevesinde kendisini her şeyden önce ?tarihçi' olarak nitelemiştir. Döllinger
ile yaptığı çalışmalar kapsamında, Katolik ve Reform ilahiyatını inceleme
imkanı olan Acton, dini ve siyasi açılardan bireysel vicdana yönelik
tehlikelerin farkına varmış ve liberal bir siyasi eğilim göstermiştir. Liberal
görüşlerini, siyasi hayatta da devam ettiren Acton, Avam kamarasına girerek
devam ettirmiştir.
Acton, daha sonraları Rambler dergisinin başına geçerek, dergiyi, sosyal,
siyasi ve teolojik konuların ele alındığı liberal Katolik bir yapıya
kavuşturmuştur. Daha sonra Vatikan Konseyi'ne katılan Lord Acton, dini ve
siyasi özgürlükleri savunan en önemli kişilerden biri haline gelmiştir. Acton'a
göre, Kilise, bilimsel, tarhi ve felsefi hakikatin takip edilmesini teşvik
etmek suretiyle bireysel özgürlükleri geliştirebilirdi. Tarih, din ve özgürlüğü
bir araya getiren Acton, dinsel erdemle kişisel özgürlük arasındaki ilişkiyi
geliştirmeye yönelik bir belgenin anahatları üzerinde çalışmıştır. Acton, bu
çerçevede hazırladığı Cambridge Modern History adlı eseri hiçbir zaman
bitiremese de, çok sayıda tarihi ve dini eser vermiştir. Lord Acton, 1902
yılında hayata veda ettiğinde, döneminin en önde gelen bilge şahsiyetlerinden
biri olarak bilinmekteydi. Acton, bu bilgeliği dahilinde "güç, bizleri çürümeye
götürür, mutlak güç ise mutlak çürümeye götürür" anlayışını ortaya koymuştur.
Eserleri:
Lord Acton'un en önemli eserleri ölümünden sonra yayımlanmış olup, şunlardır:
Lectures on Modern History,
The History of Freedom and Other Essays ,
Historical Essays and Studies,
Lectures on the French Revolution
Linkler:
www.acton.org
www.libertystory.net/lsthinkacton.html
