"Fikirlerimizin tümü izlenimlerimizin
kopyalanmasından başka bir şey değildir"
Hayatı ve Önemli Eserleri:
Liberal düşüncenin öncülerinden 18. yüzyıl filozofu David Hume, Edinburgh
Üniversitesi'nde eskiçağ dilleri, felsefe, matematik ve tarih üzerine eğitim
gördü. Eğitiminin ardından edebiyat ve hukukla ilgilenmeye başladı. Kısa bir
süre ticaretle uğraştıktan sonra Fransa'ya giderek felsefesinin temellerini
oluşturacak olan ilk kitabı A Treatise of Human Nature -İnsan Doğası Üzerine
İnceleme'i yazdı (1739). Sonrasında ekonomi, ahlak ve sivil toplum konuları
üzerinde yoğunlaşarak kısa makaleler yazmaya başladı ve tüm makalelerini Essays
Moral and Political -Ahlak ve Siyaset Üstüne Denemeler kitabında yayınladı
(1741-1742). 1945 yılında Edinburg Üniversitesi ahlak felsefesi profösörlüğüne
başvurdu, fakat başvurusu 'atheist' olduğuna inanilması sebebiyle reddedildi.
Bunun üzerine 1749 yılına kadar yurtdışında General St. Clair'in sekreterliğini
yaptı. Bu dönemde yayınlanan An Inquiry Concerning The Principles of Morals
-Ahlak İlkeleri Üzerine Araştırma (1951) ve Political Discources -Siyasi
Söylevler (1752) kitapları alanlarında 18. yüzyılın başarılı eserleri arasında
yer aldı. Hume'un ekonomiye yaklaşımını içeren Political Discources kitabı
filozofun yakın arkadaşı Adam Smith'in görüşlerini etkiledi. 1952 yılında
Edinburg Hukuk Kütüphanesi yöneticiliğine getirilen David Hume, yöneticiliği
sırasında yazdığı History of England -İngiltere'nin Tarihi adlı kitabıyla üne
kavuşarak geniş çevrelerce tanınmış oldu. 1762 yılında Boswell tarafından
Britanya'nın en büyük yazarı ilan edildi. 1763'de elçilik sekreteri olarak
gittiği Fransa'da Rousseau ile dostluk kurdu.
Tüm yaşamı boyunca insanbilimi üzerine çalışan David Hume'un felsefesi, Locke
ampirizmine ve Berkeley'in idealizmine dayanmaktadır. Düşünür, özellikle ahlak
ve teoloji alanındaki fikirleriyle 'şüpheci' yaklaşımının en tanınan
temsilcilerinden biri olmuştur.
Ekonomi alanındaki görüşleriyle doğal düzen filozofları arasında yer alan Hume'a
göre üç doğal yasa vardır: özel mülkiyetin istikrarı, mülkiyetin serbestçe el
değiştirmesi ve sözleşmelere ilişkin taahütlerin yerine getirilmesi. Serbest
ticaretin, kaynakların daha rasyonel dağılmasını sağlayacağını savunan Hume,
"ticaret iki taraf içinde yaralıdır" düşüncesiyle ekonomi biliminde 'otomatik
denge' teorisini ortaya çıkarmıştır. Bugün iktisadi liberalizmin temel
prensiplerinden biri olan "görünmez el" ilkesinin temelleri David Hume'un
fikirlerine dayanmaktadır.
Diğer Eserleri
-
Dialogues Concerning Natural Religion, Indianapolis, Bobbs-Merrill, 1947.
-
Writings on Economics, Madison, University of Wisconsin Press, 1955.
-
Hume on Religion, (R. Wollheim. ed.) London: Collins, 1963.
-
An Enquiry Concerning The Principles of Morals, 2nd ed, La Salle, Ill: Open
Court, 1966.
-
Moral and Political Philosophy, New York: Hafner Pub. co. 1972.
-
Theory of Politics: Containing A Treatise of Human Nature Book III, parts I and
II, and Thirteen of The Essays, Moral, Political and Literary, Austin,
University of Texas Press, 1953.
-
The Natural History of Religion, Calif Stanford, Stanford University Press,
1957.
-
Political Essays, Cambridge: New York: Cambridge University Press, 1994
Link:
www.david-hume.com
oll.libertyfund.org/Intros/Hume.php
www.philosophypages.com/ph/hume.htm
|
