"Bireysel haklar, toplumu ahlak kurallarına
boyun eğdirme yoludur."
Hayatı:
3 Şubat 1905 yılında Rusya'nın St. Petersburg kentinde dünyaya gelen Alisa
Rosenbaum, sonradan "Ayn Rand" ismini alarak bütün zamanların en çok satan
romancılarından biri olmuştur. Küçük yaşlarda Victor Hugo ve Edmond Rostand
gibi romantik yazarlardan etkilenen Rand'ın romancı olma isteği de bu
zamanlarda ortaya çıkmıştır. Babası St. Petersburg'un en ünlü eczacılarından
biri olan Ayn Rand küçük yaşta Rusya'daki devrime şahit olmuş, Devrim
sonrasında Bolşevikler babasının dükkanını kamulaştırınca, Rand'ın komünizm
düşmanlığı başlamıştır. Bu süreçte yaşadıklarının etkisiyle Kolektivizm ve
Bireyselcilik yazılarının ve romanlarının en temel konusu haline gelmiştir.
Ayn rand, 1926 yılının Ocak ayında Amerika'ya kaçmış, Hollywood'da senaryo
yazarlığı yapmaya başlamış ve 1931 yılında Amerikan vatandaşı olarak, bundan
sonraki yaşamını New York'ta sürdürmüştür. 1936 yılında ilk kitabını yayımlayan
Rand kitaplarında objektivizm adını verdiği siyasi felsefenin oluşumu
üzerinde çalışmıştır. Objektivizm'in temelinde bireysel çabanın ve yeteneğin
gerçek amaçlara ulaşabilmek için gerekli tek kaynak olduğu yatmaktadır.
Objektivist bir felsefeyi benimseyen Rand, bireylerin ego'sunu yüceltirken,
bireylerin kendilerini başkaları için feda etmeleri gibi tutumları da
aşağılamıştır. İnsanların yegane dayanak noktasını akıl olarak gören Rand, laissez-faire
kapitalizmini felsefesi için en uygun ekonomik sistem olarak görmüştür.
Yazılarında genel olarak kollektivizme karşı bireyi ve onun özgürlüklerini
savunmuştur. 6 Mart 1982 tarihinde New york'ta ölmüştür.
Eserleri:
We The Living - Yaşamak İstiyorum (1936): Rand'ın ilk
yayımlanan romanıdır. Bu Roman'da, Rusya'da Bolşevik Devrimi sonrasında verilen
yaşam ve özgürlük mücadelesi ve bu çerçevede üç insanın kendi mutlulukları için
yaşama çabaları anlatılmaktadır. Bu eser, Rand'ın Rusya'da bizzat yaşadıklarını
anlatması ve kollektivizmin eleştirilmesi açısından önemlidir.
Anthem ? Ben(1939): Bu Eser'de, Totaliter, kollektivist bir
topluma baş kaldıran bir insanın hikayesi anlatılmaktadır.
Fountainhead ? Hayatın Kaynağı (1943): Rand'ın ilk
best-seller'ı olan bu kitap, Rand'ın bireyci ahlakının ilk olarak gösterildiği
kitaptır. Howard Roark isimli bir mimarın sadece kendi idealleri ve
prensiplerine uygun olarak yapıları dizayn ve inşaa etme isteği romanın temel
konusudur. Kitap'ta, Roark'ın bu idealleri doğrultusunda her türlü kollektivist
engele karşı mücadelesi anlatılır.
Atlas Shrugged ? Atlas Vazgeçti (1957): Rand'ın en önemli
romanı. Rand bu kitabı objektivizm'i anlattığı bir felsefe romanı olarak
tanımlamaktadır. Bu Kitap'ta, Rand'ın ünlü mitolojik kahraman Atlas'tan
etkilenerek "Dünyayı taşıyanlar" olarak tanımladığı ve objektivist felsefeyi
temsil eden insanların grev yaparak işi bırakmaları anlatılmaktadır. Bu
insanlar işi bıraktıktan sonra dünya'daki düzen bozulmakta ve "yiyiciler" bunu
engelleyememektedirler. Atlasın yayımlanmasının ardından Rand roman yazmayı
bırakmış ve objektivizmi şekillendirici kitap, makale ve köşe yazıları yazmaya
devam etmiştir. For the New Intellectual- Yeni Entelektüel İçin(1961); The
Virtue of Selfishness ? Bencilliğin Erdemi(1964) ve Capitalizm,
The Unknown Ideal- Kapitalizm: Bilinmeyen İdeal (1967) yazarın diğer
eserleri arasında yer almaktadır.
Linkler:
www.aynrand.org
www.ayn-rand.com
www.aynrandsociety.org
www.aynrandstudies.com
www.objectivistcenter.org
www.theatlasphere.com
