"Liberalizm'in geçmişteki fonksiyonu
kralların gücüne sınır koymaktı. Gerçek Liberalizm'in gelecekteki fonksiyonu
parlamentoların gücüne limit koymak olacaktır."
Hayatı:
İngiliz sosyolog ve filozof Herbert Spencer, 27 Nisan 1820 tarihinde
İngiltere'nin Derby şehrinde dünyaya gelmiştir. Babası bir okul müdürü olan
Spencer, ailesinden farklı olarak dine uzak bir tutum takınmış, amcasının
kendisini Cambrige'e gönderme teklifini reddetmiştir. Bunun sonucu olarak
öğreniminin büyük bir çoğunluğu doğa bilimlerinden oluşan kendi okumaları
olmuştur. Bir süre öğretmenlik ve demiryollarında inşaat mühendisliği yapan
Spencer, 1842 yılında "The Nonconformist" dergisinde ilk yazılarını
yayımlamaya başlamıştır. Buradaki yazılarının temel konusu devletin temel
işlevinin doğal hakları korumak olduğu ve bunun ötesine geçmesinin yaratığı
zararlar üzerineydi. Bu yazılar daha sonra "The Proper Sphere of Government"
ismiyle kitaplaştırılmıştır. "The Economist" dergisinin yardımcı editörlüğünü
yapan Spencer bu dönemde ekonomik ve sosyal laissez-faire'i destekleyen
görüşlerini olgunlaştırmıştır. 1853 yılında amcasından kalan mirasın ardından
"The Economist" teki pozisyonundan istifa edip çalışmaları üzerinde
yoğunlaşmıştır.
Psikoloji üzerindeki çalışmalarına devam eden Spencer, Sosyal Darvinizm'in
kurucusu olarak ün kazanmıştır. Spencer, Darvinizm'in sosyal konularda
uygulanması üzerinde durmuş, "En uygun olanın yaşaması" sözünü sarfetmiştir.
Böylece toplumun her türlü müdahaleden arındırıldığında en güçlü ve sağlam
halini alacağını savunmuş olan
Spencer'ın felsefesinin temelinde bireysellik vardır. Tanımladığı "Sosyal
Evrim", artan bireyselliğin bir sonucu olarak oluşacaktır. İşçiliğin bölünmesi
ve uzmanlaşmalarının artmasıyla toplum tek düze kalabalıktan komplike
uygarlıklara evrim geçirmişlerdir. Bilim ve felsefeyle artan bireysellikte bu
evrime destek vermiştir. Bu nedenle Spencer temel sosyolojik sınıflandırmasını,
çalışmanın güç kullanarak yapıldığı totaliter toplumlar ve çalışmanın
kendiliğinden ve gönüllü olarak yapıldığı endüstri toplumları olarak ikiye
ayırarak yapmıştır.
Spencer, Viktorya döneminin en tartışmalı İngiliz düşünürlerinden biridir.
Spencer'ın sahip olduğu derin bilimsel temel, sosyolojik olayların öneminin
bilimsel yollarla açıklanmasında etkili olmuştur. Spencer'a göre değişik
alanlardaki düşünceleri birbiriyle tutarlı ve birbirinin tamamlayan bir sistem
oluşturmaktaydı. Bu nedenle oluşturduğu kitap setlerini en büyük çalışması olan
"The Synthetic Philosophy" ile birleştirmiştir.
Eserleri:
The Proper Sphere of Government - Devlete Has Alan (1843)
"The Nonconformist" dergisinde yayımlanmış yazılarından oluşur. Temel konusunu
Devletin temel işlevleri ve bu işlevleri aşmasının yaratacağı zararlardır.
The System of Synthetic Philosophy - Sentetik Felsefenin Sistemi
(1862-1893)
Çeşitli konularda yazdığı kitapları birbirini tamamlayacak bir biçimde
yayımlamanın sonucu olarak çıkmıştır. İçerdiği çalışmalar
First Principles - İlk Prensipler (1862)
The Principles of Biology - Biyolojinin İlkeleri (1864-67)
The Principles of Psychology ? Psikolojinin İlkeleri (1855)
The Principles of Sociology - Sosyolojinin İlkeleri (1876-96)
The Principles of Ethics ? Etiğin İlkeleri (1897)
The Data of Ethics - Etik Bilgileri (1879)
The Man Versus The State - Devlete karşı İnsan (1940)
Bu kitabında Spsncer, Endüstri toplumundaki Liberalizm anlayışını eleştirmiş,
buna karşı bireyciliği savunmuştur. Çeşitli yasalar ve kontrollerle devletin
bireyleri köleleştirdiğini belirtmiştir.
Social Statics - Sosyal İstatistik (1851)
Spencer, bu Eserinde evrimin insan toplumu üzerindeki etkilerini ilk kez bu
kitabında anlatmıştır.
Political Writings - Siyasi Yazılar (1994)
Linkler:
www.iep.utm.edu/s/spencer.htm
www.fordham.edu/halsall/mod/spencer-darwin.html
